درسنامه شماره 4

بر اساس امتيازهاي بدست آمده،حاصل از پاسخگويي به پرسشنامه تشخيص تيپ بدني،آيورودا 9 تيپ بدني را تعيين مي كند.

3 تيپ اصلي يا تك دوشايي داريم كه عبارتند از:واتا،پيتا و كافا و 6 تيپ ديگر،كه مواردي است كه امتياز دو دوشا اختلاف كمي با هم دارند و دوشاي سوم با اين دو فاصله زيادي دارد.بر اين اساس 6 تيپ بدني ديگر عبارتند از:

واتا-پيتا ، واتا-كافا

پيتا-واتا ، پيتا-كافا

كافا-واتا ، كافا-پيتا

بعد از شناخت نوع بدن خود.اكنون لازم است تا روش تفسير آنها را ياد بگيريد.يكي از نكات قابل توجه و مهم درباره سيستم آيورودايي آن است كه بر مبناي ژنتيك مي باشد.عالمان آيورودايي 5000 سال قبل(مدتها قبل از ظهور تئوري دي.ان.آ) دريافته بودند كه خصوصيات ارثي به شكل گروهي ظاهر مي شوند،مثلا پوست و موي شرقي با چشمان قهوه اي همراه است نه آبي،هيكل عضلاني و نيرومند با استخوانهاي درشت و سنگين همراه است نه با استخوانهاي نازك.

در وجود هر فرد ذهن،بدن و رفتار به گونه اي ظريف با يكديگر هماهنگ مي باشند كه تنها به كمك دانش دوشاها مي توان به آن پي برد.

با شناخت نوع بدن خود،مي توانيد به حالت بهتري از سلامتي دست يابيد.بر خلاف طب غربي كه فقط سلامتي جسماني يا روحي را هدف قرار مي دهد،آيورودا خواهان ارتقاء همه جوانب زندگي به سطحي والاتر است.روابط شخصي.احساس رضايت و خشنودي از كار و رشد معنوي همه به طور تنگاتنگي با ذهن و بدن مرتبط است،بنابراين اگر آگاهي و دانش پزشكي به اندازه كافي عميق باشد مي تواند همه آنها را تحت تاثير قرار دهد.

*************  خصوصيات تيپ بدني واتا

بدن لاغر و سبك

در انجام كارها سريع

احساس گرسنگي نامنظم و عمل گوارش نامرتب

خواب سبك و مقطع،بي خوابي

بانشاط،سرزنده و داراي قدرت تخيل

هيجان زدگي و حالات متغيير روحي

هر چيز را زود ياد مي گيرد و به همان زودي فراموش مي كند

گرايش به نگراني دارد

گرايش به يبوست مزاج

به سرعت خسته مي شود و تمايل به پركاري دارد

سريع راه رفتن

پوست تيره،خشك،زبر و سرد

دندانهاي بيرون زده،بزرگ و نامنظم با لثه هاي نازك

چشم هاي كوچك،بي فروغ،خشك به رنگ قهوه اي يا سياه

صحبت كردن سريع

ويژگي اساسي اين افراد« تغيير پذيري » آنها مي باشد.افراد واتايي غير قابل پيش بيني هستند و يكنواختي كمتري نسبت به نوع پيتا و كافا دارند

دوشاي واتا به اين افراد روحيه اي با نشاط،سرزنده و شاد بخشيده است.

دوشاي واتا مسئول تمام حركتهاي بدن است .واتا عامل حركت ماهيچه،كنترل كننده عمل تنفس،حركت غذا در لوله گوارش و جريان تكانه هاي عصبي از طرف مغز است.مهمترين عمل واتا كنترل سيستم مركزي عصبي است،رعشه،حمله قلبي يا مغزي و انقباض عضلاني ،نمونه هايي از واتاي نا آرام و آشفته اند.

اكثر واتاها مستعد نگراني هستند و گاهي از بيخوابي،كه نتيجه افكار مغشوش است رنج مي برند.واتاها نسبت به سروصدا بسيار حساسند و محيط آرام آنها را متعادل نگه مي دارد.

مهمترين خصوصيت واتا اين است كه رهبر ديگر دوشاهاست،واتا « سلطان دوشاها » است،چرا كه وقتي در تعادل قرار دارد،پيتا و كافا نيز معمولا در تعادل قرار دارند.بنابراين حفظ تعادل واتا براي هركس بسيار مهم و اساسي است

توصيه هاي اساسي براي افراد واتا اين است كه به اندازه كافي استراحت كرده و بيش از حد تقلا نكنند و از يك زندگي منظم پيروي كنند.

همگي ما غريزه اساسي تعادل را از واتا دريافت مي كنيم كه براي حفظ و تداوم زندگي بسيار حياتي است.

*************  خصوصيات تيپ بدني پيتا

ساختمان بدني متوسط

توان و طاقت متوسط

تشنگي و گرسنگي شديد،گوارش قوي

نمي تواند از يك وعده غذا چشم پوشي كند

رنگ مو،بور،قهوه اي روشن و قرمز

داراي شخصيتي جسور و پر جرات كه امور خطير و رقابت را دوست دارد

تيزهوش

شيوه صحبت دقيق و شمرده

در موقع استرس گرايش به خشم و غضب دارد

رنگ پوست روشن يا سرخ وسفيد،معمولا كك مكي

بيزار از آفتاب و گرما

ويژگي اساسي اين نوع افراد « تندو تيز بودن احساسات » آنهاست.روحيه مبارزه طلبانه پيتاگرايش طبيعي است،ولي لزوما آشكار نمي شود.پيتاها در هنگام تعادل افرادي گرم و احساساتي،صميمي،خشنود و مهربان هستند

پيتاها معمولا هوش نافذ وتيزي دارند و از قدرت تمركز خوبي برخوردارند، فطرتا دوست دارند منظم باشند و انرژي ،پول و امور خود را با شايستگي اداره كننند.

پيتاها عاشق آن هستند كه اشياي قيمتي را دور خود جمع كنند و به دنيا از طريق بصري پاسخ مي دهندواز گرما و نور بيزارند،لجاجت،يكدندگي و خشم نيز از ويژگي افراد اين تيپ بدني است.

پيتاها دقيق،شمرده و نا فذ صحبت مي كنند.داراي عقايد منسجم هستند و به بحث و جدل علاقه مند هستند.اين تيپ داراي اشتهاي زيادي هستند،خصوصا اگر در وضعيت عدم تعادل باشند.

توصيه اساسي براي نوع پيتا اين است كه يك زندگي آرام و بي دغدغه را در پيش گيرند.

دوشاي پيتا غريزه ميانه روي وپيروي از اعتدال و پاكي وصفا را كه ضامن سلامتي ماست به ارمغان مي آورد.


*************  خصوصيات تيپ بدني كافا

ساختمان بدني محكم و پر قدرت،با قدرت جسماني و طاقت زياد

داراي انرژي ممتد و پايدار،موزون در عمل

شخصيتي آرام،ساكت و دير خشم

پوستي خنك،نرم،ضخيم،رنگ پريده و چرب

كند در گرفتن اطلاعات جديد،اما داراي حافظه خوب

خواب طولاني و سنگين

گوارش كند،گرسنگي كم

چشم هايي درشت،برجسته،آبي تيره و متمايل به سياه

لب كلفت،چرب و تيره رنگ

مهربان،با انعطاف،با گذشت

گرايش به احساس تملك و راحت طلبي

از وضع موجود راضي هستند و با آشتي دادن ديگران به حفظ آن مي كوشند

به احساس همدلي ديگران احترام مي گذارند

غذاخوردن به آنها نوعي آرامش مي دهد

ويژگي اساسي اين افراد « راحتي و آسودگي خيال » است.دوشاي كافا از لحاظ جسمي،قدرت و مقاومت طبيعي در مقابل بيماريها را ايجاد مي كند.هر چيزي كه در بدن ،نشانگر آرامش و ثبات باشد،دال بر تسلط كافاست.اين افراد در همه اعمال خود از جمله،راه رفتن،غذاخوردن و حرف زدن آرام و آهسته هستند

كافاها آرام،تودار و دير خشم هستند و خواهان برقراري صلح و آرامش در اطراف خود هستند.واكنش اين افراد به جهان از طريق چشيدن و بوييدن صورت مي گيرد.به ندرت اين افراد به واسطه خستگي از رمق مي افتند.

عدم تعادل كافا خود را در پرده هاي مخاطي نشان مي دهد.كافاها از گرفتگي سينوسها،سرماخوردگي سينه،آلرژي ،آسم و درد مفاصل رنج مي برند.در زمستان و بهار كافا به شدت افزايش مي يابد.

توصيه اساسي براي افراد كافا اين است كه در حال حركت و پيشرفت باشند.

دوشاي كافا به ما احساس امنيت دروني و ثبات مي بخشد كه از ويژگي هاي ذاتي يك شخص سالم است.

*************‌  تيپ هاي بدني دو دوشايي

تك دوشا بودن به معني وجود افراطي يك دوشا در بدن است.اما اكثر مردم از نوع دو دوشايي هستند،يعني يك دوشا در آنها مسلط است ولي حالت افراطي ندارد.

با تركيب خصوصيات سه دوشاي اصلي،مي توان به ويژگي هاي تقريبي افراد دو دوشايي دست يافت.يك فرد واتا-كافا هم مي تواند آرام و هم هيجان پذير باشد،اما معمولا دوشاي مسلط،مسئول اولين عكس العمل فيزيكي و ذهني ما نسبت به دنياي اطراف است،دوشاي دوم نيز البته تاثيرات خود را به طرق مختلف نشان مي دهد،اما به عنوان يك اصل توجه داشته باشيد دوشاها مانند رنگها تركيب نمي شوند كه تركيب واتا و كافا در يك بدن باعث ساختاري متوسط شود(ساختار متوسط بدني مختص پيتاست).

خصوصيات تيپهاي دو دوشايي به شرح زير است:

واتا-پيتا

اين افراد همانند تيپ واتاي خالص لاغر اندام هستند مثل ديگر افراد واتا،پرتحرك با محبت و پرحرف اند.اما از آنها پر دل و جرات تر بوده و همچنين تيزهوش ترند.اين افراد احتمال كمي دارد كه بيش از اينها به واتاي خالص نزديك شوند.به اندازه واتاها،حساس و از نظر جسمي شكننده و يا نامنظم نيستند.ساختار طبيعي شان از يك ثبات كلي برخوردار است كه از اثرات پيتاست.عموما گوارش بهتري نسبت به نوع واتا و همچنين تحمل بهتري در مقابل سرما دارند چرا كه دوشاي پيتا باعث بهبود گردش خون آنها مي گردد.

انواع خالص واتا نسبت به محيط اطراف خود شديدا حساسند،اغلب قرباني عدم تحمل سروصدا،جريان هواي سرد و ناراحتي هاي جسماني هستند.اما اين موضوع در مورد افراد واتا-پيتا كمتر صادق است.

واتا-كافا

اين نوع افراد معمولا به هنگام شناسايي تيپ بدني خود از طريق تست تشخيص نوع بدن دچار مشكل مي شوند،زيرا واتا و كافا در دو نقطه مقابل يكديگر قرار دارند(صرفنظر از مشكل تصميم گيري از طرف واتا).معمولا نكته بارز و افشاگر در اين تيپ،تركيب جثه لاغر و باريك واتا با رفتار آرام و بي دغدغه كافاست،حالتي كه در يك واتاي خالص هرگز مشاهده نمي شود. به بيان ديگر،اينگونه افراد شخصيت رفتاري كافا را دارند بي آنكه از هيكل تنومند كافايي بهره مند باشند.در حقيقت از آنجا كه بي نظمي واتايي بر جسم آنها تسلط دارد،اين افراد مي توانند حتي خيلي ريز اندام نيز باشند.

بر خلاف واتاها كه هميشه در جنب و جوش و حركت هستند،واتا-كافاها احساسي از ثبات دروني را نشان مي دهند.آنها معمولا خلقي آرام دارند،اما تحت فشارهاي عصبي مي توانند واكنشهاي تند واتايي از خود نشان دهند.در هنگام عمل،سريع و با كفايت هستند،اما از گرايش كافا كه ميل به طفره رفتن دارد آگاهند.تمايل به پس انداز و جمع كردن اشياء نيز در اين افرادوجود دارد.از انجا كه هر دو دوشاي كافا و واتا سرد هستند،اينگونه افراد به شدت از سرما بيزارند.همچنين سرد بودن دوشاها مي تواند باعث كندي گوارش و بي نظمي آن ها گردد.

پيتا-واتا

اين نوع افراد معمولا اندامي متوسط دارند.از واتا-پيتاها كه بدنشان به اندام استخواني نوع خالص واتا نزديكترست قوي تر و عضلاني تر هستند.در حركات خود سريع بوده و بنيه مستحكمي دارند و اغلب از اعتماد به نفس خوبي برخوردارند.شدت و عمق پيتا در آنها كاملا آشكار است.سبكبا لي واتا نيز حضور دارد-اما به مقدار كمتر.دستگاه گوارش قويتري دارند و عمل دفع در آنها منظم تر از انواع واتا-پيتا يا واتاست.به استقبال مشكلات رفته و با شور وحرارت و بي باكانه با آنها دست و پنجه نرم مي كنند.انواع واتا-پيتا و پيتا-واتا ممكن است به ترس و خشم كه از احساسات منفي اين دو شاست گرايش داشته باشند.به هنگام عدم تعادل و تحت فشارهاي روحي،تركيب اين دو احساس منفي،آنها را عصبي،بيمناك و نگران مي كند.از نظر طب آيورودايي ،نوع پيتا-واتا بيش از ساير تيپها در معرض خطر بيماريهاي قلبي قرار دارد و تيپ هاي واتا-پيتا از اين نظر،پشت سر آنها قرار دارند.

پيتا-كافا

دوشاي كافا از نظر ساختاري آنچنان عنصر نيرومندي است كه باعث تنومندي جسماني انواع دو دوشايي مي شود-حتي اگر دوشاي غالب نباشد.تيپهاي پيتا-كافا معمولا قابل تشخيصند،زيرا از يك طرف داراي رفتار پرشور و هيجان پيتا بوده و از طرف ديگر استحكام بدني نوع كافا را دارا هستند.آنها از نوع پيتا-واتا عضلاني تر ند و حتي ممكن است خيلي درشت هيكل باشند.شخصيت آنها ممكن است آميزه اي از ثبات كافا و قدرت پيتا،به همراه گرايش به خشم و بهانه جويي باشد كه معمولا بسيار واضح تر از آرامش تيپ كافاي خالص است.اين نوع بدن مخصوصا براي ورزشكاران مناسب است،زيرا انرژي پيتا را به استقامت كافا مي افزايد.براي پيتا-كافاها دشوار است يك وعده غذا را حذف كنندوتركيب گوارش قوي پيتاومقاومت كافا،معمولا سلامت جسماني بسيار خوبي را براي اينگونه افراد به ارمغان مي آورد.

كافا-واتا

افراد اين نوع شباهت به نوع واتا-كافا دارند با اين تفاوت كه از ساختار بدني محكمتر و حركات آهسته تري برخوردارند.كافا به آنها خلقي ملايم و درمقايسه با نوع واتا-كافا احتملا آرامش بيشتري مي دهد-ولي فاقد شور و اشتياق مخصوص نوع واتا هستند.آنها همچنين گرايش بيشتري به ورزش دارند و از بنيه قوي تري برخوردارند.اين گروه نيز مثل انواع واتا-كافا،احتمالا از گوارش نامنظم رنج مي برند و نمي توانند سرما را تحمل كنند.

كافا-پيتا

در اين نوع،استحكام ساختاري كافا بيشتر جلوه گر است.كافا-پيتاها ساختمان عضلاني خوبي دارند-البته چربي شان بيش از انواع پيتا-كافا و يا پيتاست.در نتيجه چهره و بدن آنها گردتر به نظر مي آيد.حركاتشان كندتر و آرام تر از تيپ پيتا-كافاست و اضافي كافا به آنها بنيه و انرژي بيشتري مي دهد.اگر به طور مرتب ورزش كنند روحيه و احساس بهتري دارند و اين امر باعث خنثي شدن سستي و رخوت كافا مي شود.انگيزه تحرك و فعاليت در آنها كمتر از نوع پيتا-كافاست.

تيپ هاي سه دوشايي

اگر چه تيپ سه دوشايي نادر است و در بسياري ازموارد ،به افراد اين تيپ توصيه مي شود به تعادل دوشاي واتاي خود به مدت حداقل دو ماه بپردازند و سپس ترجيحا با كمك يك دوست به دقت پرسشنامه را پاسخ دهند،اما در صورتي كه سه دوشايي بودن آنها محرز شود بايد به اين افراد گفت كه بهترين شانس را براي حفظ تعادل دارند زيرا در اينگونه افراد مقدار واتا،پيتا و كافا كم و بيش با هم برابرند و هيچ دوشايي برتر و قوي تر از بقيه نيست.اما از طرف ديگر،به هنگام بروز عدم تعادل،نوع سه دوشايي يك امتياز منفي است،چرا كه افراد اين گروه بايد هر سه دوشا را به حالت تعادل درآورند و اين امر با توجه با اينكه رهبريتي در بين اين دوشاها وجود ندارد تا حركت لجام گسيخته بر خي دوشاها را متوقف كند،كاري بس دشوار است.

دوشاها تمايل بسيار به تغيير و جابجايي دارند و هزاران راه مختلف براي ارتباط بين دوشاها وجود دارد و امكان اينكه نسبت هر سه دوشا در هنگام تولد به يك اندازه باشد بسيار غيرمحتمل است-مثل اين مي ماند كه سه سكه را با هم پرتاب كنيم و هر سه آنها در يك خط مستقيم كنار هم قرار بگيرند.بنابراين تيپهاي سه دوشايي به احتمال زياد دودوشايي هستند،زيرا همانطور كه گفته شد دوشاي واتا به عنوان رهبر و سلطان ديگر دوشاها قادر است در هنگام عدم تعادل رفتار و ويژگي هاي كافا و پيتا را شبيه سازي كند.

*************  تعا د ل ، طرح اساسي طبيعت
هر كدام از دوشاها باعث بروز يكسري از خصوصيات فيزيكي و ذهني در انسان مي شود،از اين رو بهتر است تيپ بدني هر كس را تيپ ذهني-بدني او نامگذاري كنيم،مثلا افرادي كه از نوع واتا هستند از نظر جسمي همانقدر بي تاب هستند كه از نظر روحي.رنج بردن از التهابات پوستي يا التهابات رفتاري،هر دو نمايانگر نوع پيتاست،همين طور به آهستگي و آرامي به نتيجه گيري ذهني دست يافتن و يا با كندي از خواب بيدار شدن هر دو از نشانه هاي كافا مي باشد. با اين وجود هيچ كس بنا بر تيپ بدني خود محدود به يكسري از ويژگي هاي خاص نيست .هر كس داراي مقداري پيتاست و فشار كافي مي تواند او را از كوره بدر برده و عصباني كند،همچنين ترس فقط از خصوصيات عدم تعادل واتا و يا سكون فقط مختص تيپ هاي كافا نيست.با اين همه،تمايلات ذاتي هر كس در طي زمان بروز مي كند زيرا طبيعت او را اينگونه شكل داده است.

دوشاها به همراه يكديگر طبيعت كلي شما را نمايش مي دهند. بنابراين آيورودا از كلمه سانسكريت« پراكريتي » به معني « طبع يا طبيعت » استفاده مي كند تا نحوه ساخت هر كس را از بدو تولد تشريح كند

ما بايد بياموزيم كه به طبيعت خود احترام بگذاريم ،زيرا احترام به طبيعت خود،بهترين راه براي رسيدن به توازن كامل و جامع است.

احترام گذاشتن به نوع بدن به اين معناست كه با شناخت و آگاهي كامل از طبع يا دوشاي خود،سعي در خشنود كردن آن كنيد و از هر عملي كه باعث عدم تعادل مي شود دوري كنيد،مثلا يك فرد واتائي نبايستي در محيطي شلوغ و پر سروصدا كار كند،زيرا اين محيط به شدت واتاي او را مختل مي كند.كاركردن در محيطي آرام باعث خوشحالي واتاست ، ضمن اينكه مشاغلي كه در آن امكان خلاقيت وجود داشته باشد براي واتا بسيار جذاب و متعادل كننده خواهد بود.

زندگي با آگاهي از دوشاها و نيازهاي آنها،نمونه اي عالي از چگونگي دستيابي با آزادي در چهارچوب محدوديت هايي است كه طبيعت وجودي مان بر ما تحميل كرده است.

پذيرش و تجربه كامل تيپ بدني خود براي ما امكان تجربه « سلامتي كامل » را مي دهد.


ويژگي هاي رواني مثبت هر يك از دوشاها در حال تعادل عبارتند از:

واتا: خيالپرور ، حساس ، خودجوش ، انعطاف پذير ، بشاش و پرنشاط

پيتا: روشنفكر ، متفكر ، مطمئن ، متهور دراقدام به كارهاي مهم،شاد

كافا: آرام ، دلسوز ، دلير و با جرات ، بخشنده ، با محبت

ويژگي هاي ذكر شده به صورت كامل در تمام انسانهايي كه در تعادل كامل به سر مي برند،وجود دارد.

بنابر آيورودا،هر دوشا در جاي خود تيپ ايده آلي است و هيچ تفاوتي با ديگر دوشاها ندارد،بنابراين از ديد ما هم نبايد دوشاها با هم فرقي داشته باشد.نكته ديگر آن است كه « متعادل كردن دوشاها » به معني آن نيست كه از هر كدام از دوشاها بايد مقداري مساوي در اختيار داشته باشيم.شما نمي توانيد نسبت دوشاهايي را كه با آن زاده شده ايد تغيير دهيد ،تنها كاري كه مي توانيد انجام دهيد پيداكردن تعادلي است كه براي هر دوشا در بدن تعبيه شده است

پيروي از يك رژيم غذايي متناسب با نوع بدن،آگاهي از گوناها و عمل بر اساس آنها،ارضاء خواست هاي طبيعي بدني و احترام گذاشتن به طبيعت وجودي راههايي براي دستيابي به تعادل اند.
www.Hozour.COm